Kalisod ug Kagutom

Kadaghanan sa mga Filipino ang aminadong mas nabati nila ang kalisud sa ilang kinabuhi karon kumpara ning milabay’ng tuig, base sa resulta sa pinaka-ulahing resulta sa Pulse Asia Survey. Base sa nahisgutang survey nga gipahigayon sugod Oktubre 14 hangtud 27, migawas nga 58-porsiento sa 1,200 ka mga respondents sa tibook nasud ang nagbutyag nga naglisud ang ilang panginabuhi karong tuiga nunot na usab sa padayong pagsaka sa presyo sa nag-unang palaliton.
Pinaka-dako usab ang negatibong panglantaw kon kawalay paglaum sa Mindanao (61%), ingon man sa Visayas (55%) samtang gamay’ng porsiento lamang sa Metro Manila (28%).Pinaagi usab sa maong survey nasayran nga 73% sa mga taga-Mindanao og 60% gikan sa Class E respondents ang aminadong mas labaw pa sila nga naigo sa dili makayang pagsaka sa presyo sa mga palaliton.
Mas migrabe ang kalisdanan sa mga Filipino sa kasamtangan gumikan kay niadto lamang sa bulsa sa mga opisyal sa gobyerno ang pondo sa nasud imbes nga moadto sa mga programa sa gobyerno alang sa kinabag-ang katawhang Filipino. Kini nagpakita lamang nga wala napahimuslan sa katawhan ang tabang og serbisyo sa kagamhanan.
Gani mismong mga negosyante nakamatikud na nga mas nagka-grabe na gyud ang korapsyon diha sa gobyerno. Ang atong nasud kung atong ihulagway, ang gilibutan sa mga gutom nga buaya og mga iro nga maol ang mga pulitiko nga walay laing gihuna-huna gawas sa pagpahimulos sa ilang posisyon og gahum nga igo lamang gisalig sa katawhan kanila og maoy tinuod nga mga amo nga angayan nilang sebisyuhan.
Sa pinaka-ulahing survey sa Pulse Asia, naghatag og dakong hagit kanatong tanang Pilipino aron hinoktokan ang kasamtangang sitwasyon og pangutan-on ang atong mga kaugalingon kung unsay atong mahimo aron makalingkawas kitang tanan gikan sa kuko sa kalisdanan. Dakong hagit alang sa atong mga government officials ang pagseguro nga ang galastuhan sa gobyerno ang dili mausik og iwaldas lamang og maderetsu sa angayang mga programa, ilabina sa mga programang pangsulbad sa kapobrihon, programa sa panglawas og programang motubag sa kagutom sa mas daghang Pilipino.

Proseso sa kalinaw dalan sa tinuod nga kalambuan

Gipakita lamang sa Communist Party of the Philippines-New People’s army-National Democratic Front (CPP-NPA-NDF) ang tinuod nilang kolor. kini humna ilang gibasura ang gilatag sa gobyerno nga talking points sa gikatakdang hinabing pangkalinaw sa Oslo,Norway karong Nobyembre 27.
Si National Security Adviser Norberto Gonzales sa iyang bahin, nagbutyag nga wala siyay nakitang dautan sa mga agenda og tumong lamang matud pa sa gobyerno nga mapadali ang peace agreement.Samtang sa panig usab ni Peace Adviser Hermogenes Esperon, miapela kini ngadto sa CPP-NDF nga ikonsidera ang ilang posisyon sa sugyot sa GRP panel nga mga punto nga angayang sukaranan sa subling pagbukas sa kasabutang pangkalinaw.Matud pa ni Esperon , nga naglaum pa gihapon sila nga mausab pa gihapon ang baruganan sa NDF sa isyu og mamahimong bukas alang sa gitakdang tukion atul sa informal talks.
Mahinumduman nga una nang gibasura sa CPP-NDF ang proposal sa GRP Panel ang mahitungod sa disarmament ingon man ang demanda nga ihunong na sa mga kumunistang rebelde ang ilang mga pagpangolekt og revolutionary tax ngadto sa mga negosyante sa mga probensya, ingon man ang ilang pagpanabotahe sa pipila ka mining firms.
Dakong supak ang pamunuan sa mga kumunistang rebelde sa gi-adaptar nga sestema sa gobyerno diha sa pagpakighinabi sa mga giilang kaaway sa estado. Sulod na sa upat ka tuig nalangan ang pormal nga peace talks tali sa GRP panel og NDF negotiating panel human kini nahugno diha nga mismo ang rebulosyunaryong kalihukan ang mibiya sa negotiating table diha nga nalakip na sila sa international nga listahan isip usa ka teroristang grupo og wala gisanong sa gobyerno sa Pilipinas ang ilang demanda nga tabangan sila nga mapapas sa nahisgutang listahan.
Sa atong nakita, kung mao ni ang hugot nga barugan sa mga rebelding kumunista, wlay kapaingnan ang tinguha nga kalinaw tali kanila. Dili man mahimo nga ang gobyerno ang moluhod kanila. Sila mismo ang nagbutang sa ilang kaugalingon sa dili maayong sitwasyon gumikan kay samtang sila nakigbisog matud pa alang sa interes sa kinabag-ng kabus nga mga Pilipino, sukwahi usab ang gipatuman nilang mga kalihukan kundiin dghang mga sebilyan og ilang gihasi, derekta man o dili. Ang walay puas nilang pagpamatay sa mga non-combatants nga dakong supak sa mga international nga mga kasabutan nga mismong ang CPP usa sa mga mipirma sa pag-uyon sa mga giya og patakaran diha sa giyera.
Sama sa ato nang gibalik-balik pagklaro bisan sa mga experto sa kalinaw, wala gyuy modaug sa giyera sa bisan asa nga aspeto niini gumikan kay kitang tanan maoy pilde. Wala gyu’y laing sulosyon sa kagubot gawas sa panagsabot og parehong pagbukas sa pultahan sa mga oportunidad alang sa paghari sa kalinaw alang sa kalambuan sa tanan.

Dugang adlaw sa 2010 elections

Dili matud pa igo ang napulo ka oras nga piniliay hinungdan nga gisugyot karon sa church-based election watchdog nga Parish Pastoral Council for Responsible Voting (PPCRV) sa Commission on Elections (Comelec) nga himoong duha ka adlaw o sobra pa ang pagbotar sa umalabot nga 2010 National elections.
Gipalutaw sa PPCRV ang sugyot nga usbon ang naandan nang napulo ka oras nga pagbotar og angayan na matud pa kining lugwayan pa aron makuha ang mas daghang ihap sa mga botante nga intresadong mobotar. Mas mayo usab seguro nga kuhaan og pattern sa Comelec ang sistema sa botohay sa Estados Unidos kundiin tugutan ang mga botante nga mobotar usa ka adlaw adiser ang adlaw nga gitakda ang election day.
Ang maong punto ang lakip nga gihingusgan sa PPCRV nga kanunay’ng nagbantay sa dagan sa eleksyon sa nasud isip election watchdog sa nasud. Daghan ang nagpadayag og pagsupak sa maong sugyot sa church-based nga kahugpungan, apan ilang gipasabot nga dili mamahimong dalan aron mas mo-grabe pa ang kaso sa election cheating kung patas-an ang panahon sa pagbotar sa mga botante sa election.
Hinuon sa katarungan sa PPCRV, dili ikalalis nga kung anaa gyud ang tikas sa elsksyon, bisan pa og napulo ka adlaw, usa ka adlaw, duha ka oras o usa ba kaha ka oras ang piniliay dili gyud mawala ang tikas sa mga pulitiko. Kini maoy katungdanan natong tanan lakip na ang mga grupo sa NAMFREL, PPCRVB og uban pang organisasyon nagtumong pagbantay sa mamahimong dagan sa election.Apan ang ato lang gipanghinaut nga mas hugtan pa sa maong mga grupo ang pagbantay gumikan kay kung tinguha sa Comelec nga ma-computerized ang pagbotar sa mga botante sa 2010 national elections, seguradong mas nagka-hitech na usab ang mga mudos operandi sa mga pulitikong hakog sa gahum nga buhaton lang gyud ang tanan aron lang makab-ot ang gustong posisyon sa gobyerno.
Suportado usab nato ang tinguha sa Comelec nga magtakda sila og obligadong presidential og vice presidential debates sama sa naandan sa Estados Unidos. Kini aron madungog sa publiko ang mga tinguha og plataporma-de-gobyerno sa mga kandidato. Pinaagi man gud sa debate, masukod og matimbang-timbang sa mga electorate ang gibug-aton og mga prayuridad nga concern sa mga pulitiko nga buot magpapili aron moserbisyo og "supposed to be" motabang pagpalambo sa nasud.

Testimonya ni Bolante sa Senado gi-rewind lang sa Kamara

Subling gipamugos ni kanhi agriculture Undersecretary Jocelyn "joc-joc" Bolante nga walay anomaliya sa paggamit sa P728 million nga fertilizer fund og sama sa nahitabo sa unang round sa Senate probe sa anomaliya, daw gihinloan ni Bolante gikan sa tulubagon ang mga kongresista, gobernador og mga mayor sa iskandalo ssa iyang pag-atubang kagahapon sa imbestigasyon sa Kamara de Representantes.
Sa pagdungog sa House committee on agriculture and food nga gipangunahan ni Palawan Representative Abraham Mitra, giklaro ni Bolante sa iyang opening statement nga wala matud pa’y nahitabong fertilizer fund scam."The fund was released to the project implementers upon the advice of the project proponents. Not a single centavo was released to the congressmen, governors, or mayors," "There is no fertilizer fund scam. The fund in issue is not a fund solely for fertilizer, but rather, it is a fund for farm inputs and farm implements. The farm inputs and farm implements are part of the banner programs of the DA (Department of Agriculture) such as the Rice and Corn and the High Value Commercial Crops (HVCC)," mao kini mga tipik sa giluwatang statements ni Bolante atubangan sa mga senador.Una nang gilibre ni Bolante sa Senate investigation si pangulong Arroyo.
Kung mao man lang gihapon nga walay mapuga nga kasayuran gikan kang Bolante bisan unsaon pa pagbali-bali sa mga senador og mga kongresista pagpangutana kaniya, mas mayo seguro nga undangon na nang nilang walay pulos nga imbestigasyon. Mura naman hinuon og nagpasikat lang ning atong mga magbabalaud. Sa akong tan-aw dili gyud ni mosuka si Bolante bisan pa og pabuthan og kanyon, kay gawas nga nakapangandam ni pag-ayo og maayo gyud kaayo ang pagka-plano sa iyang depensa, sayud usab si Bolante nga walay laing mahimo ang ang mga magbabalaud gawas sa paghimo og rekomendasyonog pagmugna og balaud nga motukma sa susamang mga kontrobersiya sa umalabot pang kapanahunan. Hinuon importante usab ang Senate investigation ilabina nga ang mga senador ang pinal nga motuki og mo-apruba sa nasudnong budget kundiin dunay alocation matag tuig ang matag ahensya sa kagamhanan. Apan sa dagan sa kasamtangang imbestigasyon sa duha ka balay balauranan , migawas nga walay dag-anan ang mga magbabalaud sa denial king.
Mas maayo nga ang Commission on Audit(COA) og umbudsman na ang molihok kung naa man ugaling criminal nga mga liabilities si Bolante. Angayan usab nga gukdon sa hingtungdang ahensya ang mga kongresistang nakabenepisyo sa fertilizer fund niadtong 2004. Kung atong basihan ang Commission on Audit(COA) report, nakalatid nga naka-benepisyo sa nahisgutang pondo ang 105 ka mga kongresista (kundiin ang 34 sa maong gidaghanon ang kasamtangan pang nangatungdanan), samtang 49 usab ka mga gobernador ang naa sa listahan lakip na ang 26 ka mga mayor.
Ang imbestigasyon kagahapon sa kamara, gipahimuslan lamang sa mga kongresistang nalambigit sa kontrobersiya ang higayon aron limpyohan ang ilang pangalan. Ang gilaumang pabuthon nga bomba, ang gi-ibtan na sa mga kongresistang kaalyado sa administrasyon og pabilo aron dili na makabuto, apan nagdagkot og fireworks aron sila mosikat ilabina nga nagkaduol na ang eleksyon.
Tama na....igo na....kasuhan na ang angayang kasuhan sa maong kontrobersiya. Bisan og daw gipatay na sa mga magbabalaud ang isyu, apan ang katawhang Filipino ang nagpabiling init sa pagpangita sa hustisya og kaangayan ang duha ka pundasyon sa "supposed democracy" sa Pilipinas.

Kalit nga kabag-ohan sa Senado kritikal

Ang kabag-ohan sa liderato sa Senado naghatud og mga kabalaka nga posibleng si Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ang makabenepisyo niini og dako. Nagpadayag usab sa susamang kabalaka ang mga taga oposisyon sa kamara sa kalit nga kausaban sa dagan sa Senado.
Usa sa mga posibilidad nga atong nakita niining maong sitwasyon, mas sayon nang makapangita og paagi ang mga senador nga kaalyado sa Pangulo aron makuha-kuhaan og makunhoran ang pagtuli sa mga isyu nga dili pabopr sa administrasyon. Ang lain pang posibilidad nga dili layo nga mahitabo , mao ang subling pagbuhi sa isyu sa charter change ilawom sa liderato ni Senador Juan Pomce Enrile og ang pangulong Arroyo ang dako og benepisyo gumikan kay posible kining magpabilin pa sa puwesto human sa 2010.
Makaduda ang kudeta sa Senado og seguradong duna kini koneksyon sa pagsuporta ni kanhi Senate president Manuel Villar sa mga isyung kritikal sa administrasyon ilabina ang pagpirma niini sa warrant of arrest kang kanhi Agriculture Undersecretary Jocelyn “Jocjoc” Bolante ingon man ang isyu sa “Euro generals”. Hinuon dili naman bag-o ang mga susamang hitabo sa duha ka balay balauranan sa Kongreso gumikan kay nahimo na gyud ni nga kabahin sa politikanhong kultura sa Pilipinas nga kung dili man pinaka-dutan maoy pinaka-hugaw sa tibook kalibutan.
Kung atong lantawon, nagkaduol na gyud ang 2010 national elections og sa nahabiling mga panahon, dili malikayan ang kalit nga mga kabag-ohan dili lamang sa senado kundili bisan sa nagkadaiyang ahensya sa kagamhanan og ang pag sabotahe sa liderato ni Villar posibleng may kalambigitan usab sa iyang dayo nga deklarasyon pagpapili pagka-presidente sa 2010. Bisan og nasubo ang mga kaalyado ni Villar sa oposisyon sa senado, apan milampus na og ang mahinungdanon karon nga mabalik na sa subsub nga trabaho ang mga magbabalaud alang sa interes sa katawhan og dili una ang kaugalingon nilang mga kaayuhan lamang.
Dinhi nga sitwasyon angayang abtik og mabinantayon ang minority bloc sa Senado sa mamahimong sunod nga mga lakang sa mga kaalyadong senador sa Palasyo. Daghan kaayo ang ilang bantayanan may kabahin sa nagkadaiyang init og kritikal nga isyu nga gi-atubang sa mga Pilipino karon.

Bakbakan sa impeachment

Karon pa lamang nangandam na ang mga magbabalaud nga nag-endorso sa lain na usab nga impeachment complaint batok kang pangulong Gloria Macapagal Arroyo alang sa gilauman nga grabe og init nga bakbakan sa impeachment proceddings sugod sa martes sa ubos balay balauranan sa kongreso. Una nang nagpadayag og paglaum si Bayan muna party-list representantive Teddy Casiño kinsa usa sa pito ka mga indorsers sa reklamo, nga aprubahan gilayon sa House committee on Justice ang "sufficiency" in form" sa reklamo.
Gawas kang Casiño, mibarog usab isip mga endorser sa impeachment siola si Bayan Muna partyt-list Representative Satur Ocampo, Gabriela party-list Reps. Liza Maza og Luzviminda Ilagan, Anakpawis party-list Rep. Rafael Mariano, Bukidnon Rep. Teofisto Guingona ingon man si Pangasinan Rep. Jose de Venecia Jr. Ang sufficiency in substance maoy debatihan sa mga kongresista ilabina nga kadaghanan kanila mga kaalyado ni pangulong Arroyo. Mo-presentar og mga ebedensya ang mga mibarog nga complainant sa impeachment. Dinhi nga punto magdebate ang mga magbabalaud sa ubos balay balaoranan kung angayang dawaton ang mga ebedensya sa graft and corruption, betrayal of public trust og uban pang mga akusasyon. Mahinumduman nga una nang giklaro sa Malakanyang nga ang mga ebedensyang gi-andam sa mga endorser sa bag-ong impeachmeng recycled kon mao ra gihapon sa mga ebedensyang giduso sa milabay’ng indorsement sa reklamo.
Pero nanghingusog man gyud ang mga reklamante, atong tan-awon ang mamahimong dagan niini kung makapasar ba sa unang round ang impeachment o kaha mamatay lamang usab sa iyang natural death sama sa kanhing reklamo. manghinaut nalang ta nga wala mamahimong cover-up sa mga kaalyado sa presidente.
Ambot kaha ang publiko og ganahan o ma-excite paba sa kaso nga impeachment? sa administrasyon ni pangulong Arroyo, daghan na kayong impeachment ang gi-file sa kongreso, apan dili gyud ni magsilbe. Murag kapoy naman kao huna-hunaon nang impeachment oi! ang atong mahimo ani maghulat og magmabinantayon og segurohon nga tininuod og dili lang ni pasikat sa mga magbabalaud ang mahitabo gumikan kay hapit na pud raba ang eleksyon sa 2010. Naa pa man unta’y daghang butang nga angayang hatagan og prayuridad sa atong mga magbabalaud ilabina nga nag-ong-ong ang dakong epekto sa Global financial crisis,gani duna nay mga OFW nga nawad-an og trabaho sa Australia, Amerika og uban pang nasud sa kalibutan og gikatakdang mamauli na dinhi sa nasud.

“Euro generals” now showing na

Kulba-hinam ang telenobela ni Joc-joc Bolante dihang gibuksan kini niadtong Huwebes sa Senado. Daghan kaayo ang excited niadtong tungura, pero samtang nagkadugay ang mga eksina( kapin pito ka oras lang ang telenobela kay nag-lunch break man pud sila kay basin mabughat ang bida nga gikan pa sa ospital), nag-anam ka klaro nga laing bersyon lang diay ni nga mga eksina sa milabay’ng halinon sab nga telenobela nga "Garci" editor’s cut. Ang nagka-pareho lang sa duha ka kontrobersiya nga tawgon nalang nato og telenobela, kay gi Garcillano og Bolante parehong mga taga-gobyerno og deperensya lang kay ang unang estorya gilambigitan sa taga-tig-ihap og boto matag eleksyon, samtang si Bolante gikan sa agrikultura.
Bisan manag-lahi ang ilang estilo sa kahiwian, pareho lamang sila nga nakahimo og sayop nga lisud kaayong depensahan og bestado kaayo sa mata sa publiko. Kung mahinumduman si Garci naka-sentro sa dagdag-bawas og na-wiretap pa ang estoryahanay nila sa iyang amo.Samtang ang kang Jocjoc may kalabutan usab sa abono nga ambot kung asa na nipadulong ang ubang pondo ang derektor lang ang nasayud, apan pareho lamang matud pa nga may kalabutan sa 2004 election ang gilambigitan sa duha. Pareho sab si Garci og Jocjoc nga taud-taud nga nagtago-tago og parehong gigisa sa kongreso.
Ang bida kanbiadto sa Garci, init og ulo og medyo mo-arangkada sa pabagaay og nawong, kalmado usab ang bida sa Fertilizer Fund scam og medyo dramatista. Ang makasubo lamang s unang telenobela kay walay pulos ang imbestigasyon sa mga senador kay wa gyud silay napuga. Seguro malipayon og nagkatawa karon si Garciliano nga nagtan-aw sa kasamtangang sitwasyon samtang atua sa iyang farm sa Bukidnon. Kung magpadayon usab ang tono sa kanta ni Bolante sa sunod nga round sa pag-gisa kaniya sa mga senador, murag delikadong mahisama gihapon ni sa ZTE broadband deal scandal nga wla gyuy nahitabo hangtud karon og murag nagsayang-sayang lamang sa iyang luha ang whistle blower sa ZTE scandal nga si jun Lozada. Hinuon kung ato gyud ning ikumpara sa salida, wala na’y pakialam ang mga artista og derektor kung nindot ang estorya sa ilang pelikula, ang importante nga milyunes na ang ilang kita gikan niini. Pero sa mata sa katawhan konbiktado na ang mga bida.
Kung atong pangutan-on ang katawhan, kinsa kaha ang motuo nga dili to si garcillano og pangulong Arroyo ang na-wiretap sa ilang estorya sa cellphone? kins kaha ang motuo nga walay gitaguang sekreto si Romulo Neri, diha nga mitak-om ang iyang baba sa ZTE broadband scandal? og bisan og unang chapter pa lamang sa "Jocjoc"(as in Joke-joke) biadtong Huwebes, na kahay motuo sa iyang mga depensa, nga mismong mga senador nga nag-imbestiga, wala gyud nituo human iyang gi-abswelto si pangulong Arroyo sa anomaliya.
Kagahapon gisalida na usab ang "premier" sa telenobela nga "Euro Generals" may kalabot kini sa mga dunay stars sa abaga nga kapulisan, nga kalooy sa Ginoo gidetine sa mga Russian sa Moscow human nsakpan nga nagbibit og minilyon nga kuwarta nga wala gideklara. Makalingaw nga makalagot ang unang chapter sa telenobela sa kapulisan kagahapon og feeling Bayani ang bida nga si retired PNP Comptroller nga si Gen. Eliseo De La Paz. Wala gyud niini gidamay sa anomaliya ang iyang mga superiors og kung kinsa mang mga nagpaluyo sa bisan mas gamay nga anomaliya, apan mihatag og dakong kaulawon og insulto sa institusyon sa mga tigpatuman og balaud og ti-protiher sa katawhang Pilipino nga mao ra usab ang milapas sa mga regulasyon nga angayang sundon sa pagpagwas og paggamit sa kuwarta sa gobyerno.
Daghan pang mga kulba-hinam nga mga eksina sa mga nobelang "Jocjoc" og the "Euro Generals" sa pagpadayon unya sa uban pang chapter sa estorya. Ang sitwasyon naghatag og mas dakong hagit sa bag-ong PNP chief nga si Gen. Verzosa aron pamatud-an og tul-iron og pabarugon ang nadagma nga kredibilidad og integridad sa Institusyon sa PNP. Moingon ta nga dakong hagit kang Versosa gumikan kay daw imposible nang matang-tang pa sa imahe sa PNP ang ilang pagka-kurakot og mga mangilkilay bisan asang bahin sa tibook nasud gikan sa ordinaryong pulis hangtud na sa kinatas-an sa PNP Hierarchy.

Unang hugna sa Senate Probe kang “Jocjoc”, Joke-joke ang resulta,

Migawas sa unang round sa pagdungog sa Senate Blue Ribbon Committee ilawom sa chairmanship ni Senador Alan Peter Cayetano, kang kanhi Department of Agriculture(DA) Undersecretary Jocelyn "Jocjoc" Bolante nga knockout ang mga senador. Kini human wala gyud nalisang og natandog ang giilang architect sa Fertilizer Fund scam nga si Bolante sa mga inisog og init nga mga pangutana sa pagpuga sa mga senador kaniya.
Sukad sa pagsugod sa hearing alas 9:50-niadtong Huwebes sa buntag, wala natandog ang giingong masakiton nga si Joc-joc bisan sa napulo ka oras kining gilabatiba sa mga senador. Kalmado lamang kining mitubag sa mga pangutanan nga gusto niyang tubagon. Walay nahimo ang arogante og dala insulto nga mga pasikat sa mga senador sa pagpangutana kabahin sa anomalosong pundo nga gidudahang gigamit sa kampanya ni pangulong Arroyo sa 2004 presidential elections.Bisan gi-unsa og bali-bali sa pangutana nila ni senador Mar Roxas, Jingoy Estrada ,Pimentel, Alan Catyetano, Miriam Santiago, Legarda, Pangilinan, Pia Cayetano, Lacson, Enrile, Biazon og uban pa, migawas gihapon nga pilde sa unang hugna ang senado.
Maayo gyud ang pagka-plano sa mamahimong isulti lamang ni Bolante atubangan sa Senado, gani gi-abswelto pa niini ang Pangulong Gloria Arroyo nga matud ni Bolante, walay kalibutan sa pagpagawas sa nahisgutang pondo. Maayo kaayo nga mamakak ang kanhi undersecretary sa Agriculture Department. Nahulog nga "joke-joke’ lamang gyud ang nahisgutang hearing tungod kay kung dili gustong tubagon ni Bolante ang usa ka pangutana sa senador, igo lamang kining moingon nga wala siya’y kalibutan sa anomaliya tungod kay igo lamang matud pa nag-download ang iyang buhatan sa pondo sa ahensya nga alang matud pa sa farm inputs og farm implements.
Magpahigayon usab og kaugalingong bersyon sa imbestigasyon ang Ubos balay balauranan sa kamara kang Bolante. Unsa kaha ang atong malauman nga mamahimong tubag unya ni Bolante sa pagpakisayud sa mga kongresista nga ang uban raba kanila ang nakadawat sa ilang bahin sa P728-million nga fertilizer fund niadtong 2004.
Klaro na kaayong namakak si Bolante og ang iyang mga abogado hinungdan nga angayan unta nga gideretso na sa Senate Blue Ribbon Committee ang pag-contempt kang Joc Joc gumikan kay under oath kini sa iyang pagtestigo sa Senate probe. Klaro kaayo sa committee report sa 13th congress nga anomaloso ang pagpagawas og paggasto sa maong pondo basi usab sa findings sa Commission on Audit kundiin nasuta nga grabe ka over-priced ang pagpalit sa liquid nga mga abono, gipagawas pa gyud kini panahon sa ting-ani og wala niagi og bidding ang pagpili sa supplier. Wala tay laing mahimo niini nga kaso kundili maghulat sa mamahimong sangputanan sa imbestigasyon sa duha ka balay balauranan sa kongreso.
Samtang kagahapon , mitahan na usab kang Senador Panfilo Lacson si kanhi PNP Comptroller Gen. Eliseo Dela Paz kinsa hugtanong mibarog nga wala niini gilikayan ang pag-aresto kaniya sa Senado. karong adlawa si De La Paz na usab ang labhan s mga senador kabahin sa pagkalambigit niini sa Moscow scandal. Wala kini nagpagawas og bisna gamay’ng pamahayag sa Media kagahapon s hapon og iyang gipanugon lamang sa mga staff sa Sergeant at arms sa senado nga karong adlawa na lamang siya motubag sa imbestigasyon sa mga senador. Kita nanghinaut nga matin-awan na ang kadudahang mga kalihukan og pagpadagan sa operasyon sa kapulisan .

Sablig og lapok sa kaugalingong dagway

Taliwala sa kalisdanan sa kahimtang sa mga Pilipino ilabina dinhi sa Mindanao, nagka-grabe usab ang mga linuog og pagsabwag og kagubot sa nagkadaiyang kriminal og mga rebelde. Ang mga sakop sa Lawless Moro Islamic Liberation Front (MILF) nagpadayon sa ilang mga pagpangatake sa mga civilian populated areas sa Lanao Sur og Norte, Central Mindanao og Sarangani ning milabay’ng mga semana kundiin ubay-ubay nang mga inosenteng sebilyan ang nangamatay nga wala man untay labot sa gipasiatab nilang pakigbisog alang kuno sa Bangsa Moro people. Gaws sa mg sundalo nga nakalas sa mga engkwentro sila usab mismo sa MILF ang ubay-ubay na usab ang nalagas sa ilang pakigbatok sa gobyerno.
Tungod sa maong mga panghitabo, kasagaran sa mga katawhan ang nagbaton na og kasilag og kahadlok sa posible pang kadaut og kaluog nga posibleng ipatagamtam sa MILF lawless elements ngadto kanila ilabina ang mga apektadong dapit sa Mindanao. Ang gobyerno sa ilang bahin kusganong mibarog sa bag-ong estratihiya sa prosesong pangkalinaw kundiin hangtud dili mag-disarma ang MILF walay negosasyong pangkalinaw og kung duna man, magpadayon ang police operation sa militar paggukod sa upat ka mga kumander sa MILF nga gitumbok nga nagpaluyo sa nagkadaiyang civilian targets aron sila patubagon sa salaud nga ilang gihimo. Hinuon nagpatabang ang Malakanyang sa mga Obispo sa simbahang katoliko og protestante ingon man sa mga Ulam sa Muslim aron maoy derektang makig-koordinar og molusad og mga dayalogo sa mga kumunidad alang sa pagtapos na sa rebilyon sa Mindanao og uban pang bahin sa nasud.
Dinhi na nga punto, nagpagawas og pahimangno ang pamunuan sa Moro Islamic Liberation Front (MILF) ngadto sa mga obispo og mga Ulama nga angayang ma-preserba matud pa ang ilang integridad isip mga Muslim og isip usa ka institusyong dunay gibarugang mga kultura og idealismo. Ang maong punto tinuod og angayang tahuron og ampingan. Apan wala ba nakapangutana si MILF Committee on Information Deputy Chair Khaled Musa ingon man ang kadagkuan sa MILF, kung unsay implekasyon sa gihimong lakang sa badlungon nilang mga kumanders? Sila ra pud mismo ang nag-guba sa ilang kridibilidad og hangtud karon wala gyud sila maka-desiplina sa ilang sakop. Ang respito kinahanglang magagikan mismo sa kaugalingon. Angayan unta nga bantayan mismo sa kadagkuan sa MILF ang ilang mga sakop nga dili sab maka-distroso sa katungod sa uban kung tinuod silang nagbarog sa usa ka kawsa sa kabag-ohan.Kining mga ulahing binuhatan nila ni kumander Bravo, Kato, og Pangalian, angayan bang respituhon? dili ba angayan lang silang kondinahon sa pinaka-taas nga level sa pagpanghimaraot? Ang pagpamatay sa mga inosenteng sebilyan og pagpangsunog sa kabalayan og propedad sa mga sebilyan binuhatan sa mga terorista og walay giilang balaud. Samtang sa pikas bahin kining mga Rebeldeng New People’s Army (NPA) nga pugsanong nagpakita sa ilang presensya pinaagi sa mga pagpang-harass sa mga instolasyon sa kagamhanan lakip na ang mga prebadong sektor pinaagi sa pagpamatay sa walay kalaban-laban nga mga sebilyan resulta sa mga desisyon nga nakab-ot kuno sa ilang Kangaro court, dili ba usab angayan nga atong ipanghimaraot? Ang pinaka-ulahing pagpanghipos sa mga NPA sa giila nilang mga kaaway tungod kay nakahatag kuno og hulga sa ilang grupo, naka-among og nakapatay og inosenteng bata sa Comval. Human sa maong hitabo, igo lamang nagpagawas og statement ang mga kumunistang rebelde nga nangayo og sorry. Ingon na lang ba gyud ini kanunay ang senaryo sa atong katilingban? kanus-a pa man matapos ang kawalay kasegurohan sa kinabuhi sa mga inosenteng sebilyan nga maoy kanunay’ng madamay sa mga mini nga pakigbisog nga kung atong tan-awon alang lamang sa tagsa-tagsa nila ka interes. Pipila pa kaha ka sorry ang gi-andam sa mga rebeldeng NPA? Sila mismo ang hinay-hinay nang mipatay sa gipakigbisogan nilang kawsa nga alang sa kinabag-ang kabus nga katawhan.

Sablig og lapok sa kaugalingong dagway

Taliwala sa kalisdanan sa kahimtang sa mga Pilipino ilabina dinhi sa Mindanao, nagka-grabe usab ang mga linuog og pagsabwag og kagubot sa nagkadaiyang kriminal og mga rebelde. Ang mga sakop sa Lawless Moro Islamic Liberation Front (MILF) nagpadayon sa ilang mga pagpangatake sa mga civilian populated areas sa Lanao Sur og Norte, Central Mindanao og Sarangani ning milabay’ng mga semana kundiin ubay-ubay nang mga inosenteng sebilyan ang nangamatay nga wala man untay labot sa gipasiatab nilang pakigbisog alang kuno sa Bangsa Moro people. Gaws sa mg sundalo nga nakalas sa mga engkwentro sila usab mismo sa MILF ang ubay-ubay na usab ang nalagas sa ilang pakigbatok sa gobyerno.
Tungod sa maong mga panghitabo, kasagaran sa mga katawhan ang nagbaton na og kasilag og kahadlok sa posible pang kadaut og kaluog nga posibleng ipatagamtam sa MILF lawless elements ngadto kanila ilabina ang mga apektadong dapit sa Mindanao. Ang gobyerno sa ilang bahin kusganong mibarog sa bag-ong estratihiya sa prosesong pangkalinaw kundiin hangtud dili mag-disarma ang MILF walay negosasyong pangkalinaw og kung duna man, magpadayon ang police operation sa militar paggukod sa upat ka mga kumander sa MILF nga gitumbok nga nagpaluyo sa nagkadaiyang civilian targets aron sila patubagon sa salaud nga ilang gihimo.
Hinuon nagpatabang ang Malakanyang sa mga Obispo sa simbahang katoliko og protestante ingon man sa mga Ulam sa Muslim aron maoy derektang makig-koordinar og molusad og mga dayalogo sa mga kumunidad alang sa pagtapos na sa rebilyon sa Mindanao og uban pang bahin sa nasud.
Dinhi na nga punto, nagpagawas og pahimangno ang pamunuan sa Moro Islamic Liberation Front (MILF) ngadto sa mga obispo og mga Ulama nga angayang ma-preserba matud pa ang ilang integridad isip mga Muslim og isip usa ka institusyong dunay gibarugang mga kultura og idealismo. Ang maong punto tinuod og angayang tahuron og ampingan. Apan wala ba nakapangutana si MILF Committee on Information Deputy Chair Khaled Musa ingon man ang kadagkuan sa MILF, kung unsay implekasyon sa gihimong lakang sa badlungon nilang mga kumanders? Sila ra pud mismo ang nag-guba sa ilang kridibilidad og hangtud karon wala gyud sila maka-desiplina sa ilang sakop.
Ang respito kinahanglang magagikan mismo sa kaugalingon. Angayan unta nga bantayan mismo sa kadagkuan sa MILF ang ilang mga sakop nga dili sab maka-distroso sa katungod sa uban kung tinuod silang nagbarog sa usa ka kawsa sa kabag-ohan.Kining mga ulahing binuhatan nila ni kumander Bravo, Kato, og Pangalian, angayan bang respituhon? dili ba angayan lang silang kondinahon sa pinaka-taas nga level sa pagpanghimaraot? Ang pagpamatay sa mga inosenteng sebilyan og pagpangsunog sa kabalayan og propedad sa mga sebilyan binuhatan sa mga terorista og walay giilang balaud.
Samtang sa pikas bahin kining mga Rebeldeng New People’s Army (NPA) nga pugsanong nagpakita sa ilang presensya pinaagi sa mga pagpang-harass sa mga instolasyon sa kagamhanan lakip na ang mga prebadong sektor pinaagi sa pagpamatay sa walay kalaban-laban nga mga sebilyan resulta sa mga desisyon nga nakab-ot kuno sa ilang Kangaro court, dili ba usab angayan nga atong ipanghimaraot? Ang pinaka-ulahing pagpanghipos sa mga NPA sa giila nilang mga kaaway tungod kay nakahatag kuno og hulga sa ilang grupo, naka-among og nakapatay og inosenteng bata sa Comval. Human sa maong hitabo, igo lamang nagpagawas og statement ang mga kumunistang rebelde nga nangayo og sorry.
Ingon na lang ba gyud ini kanunay ang senaryo sa atong katilingban? kanus-a pa man matapos ang kawalay kasegurohan sa kinabuhi sa mga inosenteng sebilyan nga maoy kanunay’ng madamay sa mga mini nga pakigbisog nga kung atong tan-awon alang lamang sa tagsa-tagsa nila ka interes. Pipila pa kaha ka sorry ang gi-andam sa mga rebeldeng NPA? Sila mismo ang hinay-hinay nang mipatay sa gipakigbisogan nilang kawsa nga alang sa kinabag-ang kabus nga katawhan.

Kudeta dili sulbad

Gumikan sa nagkadaiyang mga anomaliya nga nangabulgar diha sa gobyerno dugangan pa sa nag-ong-ong nga mas dakong epekto sa Global financial crisis ngadto sa ekonomiya, dili gyud mabasol ang mga sundalo nga nagplano matud pang silhigon ang mga corrupt officials sa gobyerno.Alang sa mga nagplano og laing destablisasyon, nagpabiling walay kasegurohan nga mokanaug sa puwesto si Pangulong Gloria Macapagal Arroyo sa gahum pagkahuman sa iyang termino sa 2010.
karon nga usa ka tuig nalang kapin ang nahibiling panahon sa Administrasyong Arroyo pagpabilin sa gahum, bag-ong destabilization plot ang mitumaw karon. Hangtud nga anaa p sa puwesto si GMA, dili gyud ni hunungan sa mga gustong mopalagpot kaniya sa gahum considering nga duna matud pa silay plano nga dili mamohi sa trono bisan og matapos na ang ilang termino.Ning milabay’ng adlaw, usa ka grupo nga mitawag sa ilang kaugalingonm isip "Sundalo Tagapagtanggol ng Pilipino" ang nagpagawas og statement nanawagan og bag-ong "democratic nation" og silhigon ang "corrupt og murderous" Arroyo administration.
Halos kitang tanan nangandoy nga duna nay kabag-ohan unta sa atong pamunuan, apan ang laing kudeta o military take over dili na epektibo og mas kuyaw pa sa kasamtangang sitwasyon. Mas maayong hulaton na lamng ang 2010 election. Ang gikasa nga pag-alsa sa mga junior officers sa AFP, dili na haum ning panahuna nga lisud pa kaayo ang sitwasyon. Mas maayong isentro una natong tanan ang paghiusa ilabina dinhi sa Mindanao. Pipila ka higayon nang gisulayan ang paglihok sa mga dismayadong kasundalohan, apan dili maayo ang resulta niinji ngadto sa ekonomiya. Kung ang militar og kapulisan ang giingong protector, higayong magkudeta sila posible lamang silang makalapas sa tawhanong katungod.
Bisan si Senador Gringo Honasan nga naila sa pagpanguna niini kaniadto sa destabilisasyon batok sa gobyerno nagpadayag og dakong pagsupak sa laing kudeta ning panahona. Matud pa sa senador nga mas maayong sundon na lamang ang due process. Hinuon iyang giuyonan ang gipagawas nga sentimento sa mga Junior officers, apan ang pangutana matud pa kung makaayo ba sa nasud ang laing kudeta?
Mas maayo natong buhaton ani ang paghiusa og pagmabinantayon ilabina sa lihok sa atong mga opisyal sa gobyerno. Mas mayo nga kitang mga bumubuhis, ang motabang pagbantay sa mga kabulastugan nga naandan nang gibuhat sa kadaghanan sa mga anaa sa gobyerno. Kini aron duna tay mamahimong basihan unya sa atong pagpili sa laing hugna sa mga opisyal sa 2010 elections.

Jocelyn ‘Joc-joc’ Bolante timeline

The Senate Committees on Agriculture and Food, and Accountability of Public Officers and Investigations (Blue Ribbon) have concluded that agricultural funds intended for farmers were diverted by then Agriculture Undersecretary Jocelyn "Joc-joc" Bolante for Arroyo’s 2004 electoral campaign. Evading further investigation and possible criminal charges, Bolante fled to the United States. His appeal for asylum has been denied by US authorities.
Timeline:August 17, 2003 - Senator Panfilo Lacson in his "The Incredible Hulk" speech names Bolante as one of First Gentleman Mike Arroyo’s "what-are-we-in-power-for" people.June 3, 2004 - The Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP) files a plunder case against President Arroyo and Department of Agriculture officials including Bolante.June 6, 2004 - Frank Chavez files plunder case vs Arroyo and Bolante, among others. Ombudsman Spokesperson Ernesto Nocus says they are willing to do a lifestyle check on Bolante as he reportedly brought his friends to Japan after being elected as Rotary International director for Asia and Pacific region.July 27, 2004 - Marlene Esperat, a former fact-finding investigator at DA, files before the Office of the Ombudsman charges of illegal use of public funds against then DA Secretary Arthur Yap, eight other senior officials of the department including Bolante, and a fertilizer-firm owner for the distribution of some P432-million worth of fertilizers in 2003. September 6, 2004 - Arroyo accepts Bolante’s resignation. In his resignation letter, Bolante said he would be unable to give his full commitment to the DA post because of his election as Rotary director. He was reportedly named to the GSIS board after his resignation.March 24, 2005 - Esperat is assassinated in Sultan KudaratAugust 23, 2005 - In a privilege speech, Makati Rep. Teddy Boy Locsin says that when he and Rep. Cynthia Villar complained to Bolante that that fertilizers had been bought in their names and later converted to cash, Bolante ignored them: "...The Rotarian Joke-joke bolante did not even dignify our queries with a reply despite the fact that i threatened him on the air. I understand that Joke-Joke has since gone on to greener pastures in GSIS as a board member."October 6, 2005 - the Senate starts its inquiry on the fertilizer fund scam.October 21, 2005 - Rotary members prevents Senate representatives from serving a subpoena to Bolante.October 25, 2005 - Bolante slips out of the country.December 5, 2005 - Bolante returns to the Philippines.July 7, 2006 - US Immigration officials in Los Angeles, California apprehends Bolante for having a canceled visa.August 10, 2006 - The Senate Committee on Agriculture and Food formally conveys to the United States government its objection to Bolante’s asylum plea.February 9, 2007 - An immigration court in Chigago, Illinois denies Bolante’s application for asylum and and withholding of removal. The court orders his removal from the US.June 25, 2007 - The Board of Immigration Appeals dismisses Bolante’s appeal of the denial of his applications for asylum and withholding of removal.July 3, 2008 - Acting on a petition by the Anti-Money Laundering Council, the Court of Appeals orders the freezing of some 70 bank accounts listed under the name of Bolante and other individuals and entities allegedly linked to the P728-million fertilizer fund scam.August 27, 2008 - The US Court of Appeals for the Seventh Circuit turns down Bolante’s petition for review of his asylum claim. The court rules that Bolante "cannot meet his burden of proof on his asylum claim, (thus) withholding of removal (deportation) claim must fail a fortiori."

Pahinumdom

Karon nga ika-lima ang Pilipinas sa listahan sa pinakadaghang gigutom sa mga nasud sa tibook kalibutan base sa resulta sa gipahigayong survey sa Gallup International-Voice of People 2008, wala na gyu’y angayang ipanghambog ang gobyerno ni pangulong Arroyo.Ang resulta sa survey sukiwahi usab sa ginapasiatab sa Department of Trade and Industry (DTI) nga matud pa dakong porsiento ang pagkunhod sa presyo sa mga nag-unang panginahanglan ilabina sa pagkaon sama sa gulay, karne, isda og bugas.Ambot nganong makaingon man ang taga-DTI nga nibarato ang presyo sa mga nag-unang palaliton? seguro barato alang kanila ang tag-kapin 30-ang kilo sa bugas!
Kung tinuod nga mikonhud ang presyo sa pagkaon, dili unta malinya ang Pilipinas sa mga nasud nga gigutom.Tin-aw usab kining indikasyon nga dili maayo og dili haum ang mga gipatumang economic policies sa kagamhanan hinungdan nga walay kasulbaran ang problema sa kapubrihon bisan unsa pa ka dako ang gigahin nga pondo sa gobyerno.
Tungod sa survey sa Gallup International, tin-aw og tataw kaayo nga angayan na gyud nga molihok ang gobyerno og angayan nga isipon nga wake up call ang survey result. Kay lain raba ning batasan sa mga Pinoy, ilabina na ning atong mga opisyales sa gobyerno, imbes nga himoong hagit sa ilang serbisyo ang mga negatibong feedback, ila na hinuong sawayon og ipanghimakak og mangita gyud og lusot bisan pisat!. Mas maayo nga himoon na lamang nilang inspirasyon paingon sa kabag-ohan ang resulta sa survey aron makurhian og makaplastar og angayan og haum nga solusyon sa problema aron pag-abot sa panahon ang Pilipinas mapapas gikan sa listahan sa mga nasud kundiin dunay hilabihan kadaghan ang gipanggutom og nangapasmo.
Sama sa kanunay na natong ginasysay dinhi, hangtud dili mawala sa pangutok sa matag pulitiko ang kahalog og personal interes lamang, magpabiling uyayod ang nasud Pilipinas. Kung unsaon? kitang mga botante gyud ang mas dunay dakong papel pag-usab sa dagan sa atong kaugmaon pinaagi sa minaru nga pagpili sa atong mga opisyal, kay kung sa barko pa! sila ang kapitan og timonil nga gitahasan pagdala nga hapsay og luwas sa gisakyan natong barko ngadto sa iyang destinasyon. Unsaon nalang kung nagbolakbol og walay pagpakabana ang nagdala sa renda!, seguradong malunod gyud kitang tanan og mangalumos sa kalisdanan.

Blotter book dili angayang isira sa publiko

Sa derektibang gipagawas ni PNP Director General Jesus Verzosa niadtong Oktubre 30 nga gititulohan og "The Decentralization of the Public Information Office," Gimanduan niini ang mga opisyal sa PNP nga dili basta-basta buksan sa publiko ang mga inpormasyong unod sa mga police blotters.
Ambot og naunsa na ning utok ni Verzosa nga mura man siya og general manager sa usa ka pribadong kompanya sa iyang paminaw! Laliman ka anang iyan g did-an ang publiko ilabina ang media nga makakuha og balita gikan sa mga police blotters kung walay court order. Ang Blotter listahan sa mgha nahitabong krimin og mga reklamo nga gidangop sa publiko sa pinaka-duol nga buhatan sa kapulisan diin sila naghisakop.
Ang maolng derektiba ni Verzosa ang miani og nagkadaiyang batikos gikan mismo s mga magbabalaud sa senado og Kamara ilabina sa National media. Matud pa gani ni National Press Club president Benny Antiporda, dili angayang ihakog sa PNP ang blotter nga gikonsiderang public document hinungdan nga angayang libre og gawasnon kining malili sa media og katawhan bisan unsang orasa. Gani bisan si Commission on Human Rights chairperson Leila de Lima ang hugtanong misupak sa gipagawas nga derektiba ni Verzosa.
Ang maong lakang sa PNP usa ka violation of the "right to information" nga gigarantiya sa atong batakang balaud. Bisan ang depensa ni PNP spokesman Chief Superintendent Nicanor Bartolome nga matud niya, sayop ang interpretasyon sa nahisgutang memorandum circular gumikan kay dili matud pa tumong sa derektiba ni Verzosa ang pagpugong sa kagawasan sa publiko sa pagkuha og inpormasyon, dili igong rason aron dili bakwion sa PNP ang nahisgutang kamanduan.Gipasabot pa ni Bartolome nga buot lamang sa liderato sa kapulisan nga mamahimong "synchronize" ang inpormasyon sa blotter aron matud pa maampingan ang katungod sa mga bata og kababayen-an nga nalambigit sa bisan unsang krimien.
Ang mga kabalakang gipadayag sa tigpamaba sa PNP, mabaw kaayo nga rason gumikan kay ang media mismo nag-amping og dili magpataka pagbalita kung dili kumpleto og detalye ang gisulat sa blotter books. Nasayod ang media kung unsay angayang buhaton sa mga sensitibong kaso nga anaa sa blotter og sayud usab kita unsaon pagkuha og dugang detalye sa balita aron dili kini mamahimong one-sided. Kung duna may malapas nga mga code of ethics sa media, dili ni problema ni Verzosa gumikan kay naay mga hinungtungdang mg ahensya nga didto angayang manubag ang mga taga-media sma sa Korte kung duna may mga libelous og makahatag og hulga sa nasudnong interes nga gituki sa media gikan sa blotter.
Kini si Verzosa , mura ba og naningkamot nga mohimo og scenario aron tingale ma-divert ang atensyon sa publiko sa mga kabulastugan nga ilang gipangbuhat sma sa gilambigitang eskandalo karon sa PNP human nasakpan si kanhi PNP comptroller De La Paz. Imbes nga ang media ang diskitahan ni Verzosa mas maayong unahon niini paghinlo ang ngit-ngit pas alkitran nga binuhatan sa iyang organisasyon.

2010 presidentiables, angayang mosunod sa U.S. votes

Sama sa paghagit sa mga kongresista, atong hagtion ang mga pulitikong nagplano pagdagan sa umaabot nga 2010 Philippine Presidential elections , nga sundon ang gipakitang statesmanship nila ni senador John McCain og Barack Obama sa Amerika. Sa atong nasaksihan og nadungog sa malampuson og makasaysayanong General election sa Amerika kagahapon, angayang daygon ang sayo nga pag-concede ni McCain sa iyang kapildihan sa presidential race, dili pareha dibhi sa Pilipinas nga matag human sa eleksyon kung ang mga pulitiko ang pasultihon sila napilde kay gitikasan.
Bisan kinsa seguro kanato, nangandoy og naibog og nanghinaut nga mahitabo usab unta sa Pilipinas ang paspas og malinawon nga sistema sa piniliay sama sa Amerika. Dinhi nato makita bisan sa piniliay magkahiusa ang mga Amerikano hinungdan nga dili ikatingala nga mas paspas og mas domenante gyud ang ekonomiya sa Amerika sa tibook kalibutan. Kini gumikan kay kung asa ang kalinaw og kahiusahan anaa usab ang mas dali og paspas nga kalambuan.
Sa kadaugan ni Obama isip maoy pinaka-unang African-American og ika-44 nga presidente sa Estados Unidos, kita naglaum nga mas molig-on pa ang relasyon sa Amerika og Pilipinas.Dako ang laumang papel ni Obama sa kahimtang sa ekonomiya sa tibook kallibutan ilabina karon nga nag-atubang ang tibook kalibutan sa krisis pinansyal. Sa ato nang gikaingon dinhi, nga bisan unsaon nato paghuna-huna og pagtuki ang Estados Unidos maoy nagdala og dakong papel sa pagpadagan sa ekonomiya sa tibook kalibutan. Ang mga hiyas nga gipakita sa Black American , maoy gikinahanglan alang sa kasamtangang sitwasyon.
Apan taliwala niini, kitang tanan angayang mag-igmat og kanunay unta nga magkahiusa alang sa kaugalingon natong kaayuhan. Dili na unta mopasulabi pa sa matag Pilipino ang kahakog ilabin sa mga pulitiko ilabina nga nagkaduol na ang piniliay sa 2010.

About me

Eto na me!Gustong gusto kong magsulat kahit mali-mali ang aking spelling at grammar,yon kasi ako...mas nababasa ang pagkatao ko tuwing ginagamit ko ang aking kamay.Maging sa pagguhit man, na eekspres ko ang aking sarili at kung ano pa ang nakatago sa pagkatao ko.I make poetry as well,just to express kong ano man ang nararamdaman ko.
I greatly believe na walang limitasyon ang aking isipan,at habang may pwedeng isipin."Get it!"My life is full and been filled with art and perspective. "i wasn’t lucky!i diserve it!.."Sa lahat ng bagay masasabi kong hindi ako naging swerte kailan man,sapagkat nararapat lang na maging ganito ang buhay ko,dahil pinaghirapan ko to kasama ang aking pawis na malagkit at ..un lang!hindi kasama ang dugo,kasi nga naman aneMc na me!!!mag donate na nga lang kau ng dugo.Hindi simple ang buhay ko.Kunti lang siguro ang may alam ng ganun kaya konti lang din ang nakakaintindi sa akin..."para pala akong bata kong ganun"...newayz thats not what i mean.Heto ang konting AKO sa Blog na ito. "Introduction lang pala iyon!dalawang estansa pa"ala eh.!
Im a melancholeric-i’ve got {50%melancholy 47% choleric 3% sanguine(yaong pagiging talkative at funny lang naman)}and take note wala man lang ka plegmaplegma!!! "walang patawad 2,mashadong harshhhhz!"Gusto kong gawin at ipagpilitan kong ano sa tingin ko ang tama.Hindi ako tipong nanahimik nalang sa isang tabi.Nanahimik lang ako kapag nagmamatyag at nagiging pasensyoso kong kinakailangan.Palaban akong tao at hindi sumusuko... "birahahe Bay! ay dong diay...ay nong...ay lo!"Madali at kapansin-pansin para sa akin ang bawat galaw ng tao o bagay sa aking paligid...ligid tuyok paspas!!!in short himantayon...joke lang...kaw pud tinud-on man daun...joke lang ba!!!hoy!!!.Halimbawa example...kompleto man gyud...ana gud na, "i want to be complete".Sample na nga.[Pumipila ako sa may cashier ng pagkahaba-haba haba haba pa gyud hangang sa dulo ng walang hanggan,para mag bayad ng tuition kahit wala naman talaga akong pambayad,ng...sadihang...dotdotdot...take note. "ng"may isang onggoy na biglang suminggit sa parehong linya na pinipilahan ko.Sasagi agad sa isip ko,eh kong tirisin ko kaya ang kumag na ito,tapos lutuin o di kayay ipakain ko sa alaga kong godzila..hmmmmm....xyempre naman idiomatic lang yon,eh kaliit-liit ko ngang tao.Speaking-pekeng of maliit...maliit nga ako,alang duds.,.,toink.Pero kung ganu kaliit ang anyo ko malaki naman ang aking...este...kalaki nang aking pagkatao...este buong pagkatao!!!ano ba to.,bato pek.Malawak ang aking pag-iisip in the other sense,kung baga,"baga grabeh ka init"ramdam na ramdam ko na kakaiba talaga ako kaysa sa ordinaryong mamayan "abnormal?" naku di ganun ibig ko sabihin.Paminsan-minsan di lang talaga naiintindihan ng ordinaryo(simpleng tao)buhay ko.Phycologist lang ata ang marunong umintindi nun.Di naman mataas ang IQ ko,infact i have this IQ of 107 and averageof 90-110.Ano ba talaga ang rating na yon?Basta nakuha ko lang yun noong nagsasample test ako ng IQ sa computer.Nakakaluka bayot!!!...expersyon lang yun xemperd...!!!lalaki ako 100% at babae ang gusto ko!ung sexy ha!!!may pahabal este pahabol pa oh!!!manyak talaga...no!...maginoo ako medyo bastos lang...medyo lang naman!!!1 % lang gud!!!daw!ingon nila,Im also small,light,and.....and...gwapo pa din,,,hehehe padin...i love my own.
Kapag may nagkasala sa akin gustong gusto ko talaga balikan at turuan ng leksyon ang taong gumawa ng karumaldumal sa aking paanan, "murag SOCO"pero in the other hand alam ko namang "love your enemy as you love your self",kaya nga gusto ko silang turuan dahil ayaw ko silang magkamali.Parang teacher kong baga!. "mulusot gyud"sya nga naman.Marunong naman akong magpatawad,yon nga lang, it takes century tuna,decade bago pa yon.Meron namang years lang,...lang lang pa!diehert!.
Isa pa sa pagkatao ko,"Im an Artist"at masaya ako para sa sarili ko!...IKAW?,masaya ka ba sa sarili mo?...kong ano ka?...sa takbo ng buhay mo?...magiging masaya ka kaya sa mga darating pang panahon kahit maghirap ka?nasa sau ang sagot!.....tubag!...bungi ka ron...joke lang!
ART nakakabingi mang pakinggan sa ilan ang salitang iyan,well for me,hindi kelan man akong magsasawang pakinggan at ipabalikbalik ang word art,art,art,art even a million times,kasi dyan ako binuhay,nabuhay at namuhay narin.Sabi ko nga, my life has been filled with colors and perspective kaya gusto kong i-share kong ano man ang kaya at pwede ko lang i-share sa iba.Ginawa ako ng Panginoon upang mag dag-dag kulay sa iba o sa ilan,though lot of times na may na offend ako.Im sory straightway,kong di parin ako mapatawad,bahala ka oy!!!pintalan taka ron.’’’’Kaastig ba aning batabatuta!’’’’
Sana may naibahagi akong kahindikhindik sa buhay nyo,salamat sa pagbigay panahon sa pagbasa sa nakakawindang na blog na ito,sa lahat ng sponsors,at walang sawang sumusuporta sa akin,sa mga fansssss ko,for my dress,my outfit,my make up at pati sa buhok ko,walang hiya kau!anong ginawa nyo.Ginawa nyo manananggal yan,kulamin ko kaya kayo...siya nga pala,umuwi kana oy!!!lagi kalang sa internet,ung mga anak mo pakainin mo na!Tsaka yaong baboy mo ang ingay na,rinig ko hangang dito....ewkkkkk...oink....oink.....eweeekkkk...soprano pala yan ang taas at tinis ng boses...nag voice lesson ba yan?kulitttttt.....
allrights reserved para panihapon

Kanser sa katilingban naa pa kaha’y paglaum?

Bisan og pito na ka adlaw nga na-confine si kanhi Agriculture Undersecretary Jocelyn "Jocjoc" Bolante,mohirit gihapon ang doktor niini nga matud pa kinahanglang ipailawom pa sa lain pang check up ang iyang pasyente nga hangtud karon nagpabilin pa sa St. Luke’s Medical Center aron kuno masegurong luwas kini sa binsa unsa mang balatian. Hinuon, katungod sa matag usa kanato nga segurohong maayo ang kahimtang og madapatan gyud og tambal ang gihambin nga balatian.
Pero alang sa kadaghanang Pinoy dili kini lihitimong rason aron pahulaton ni Jojoc Bolante ang publiko sa iyang pagyagyag sa kamatuoran luyo sa multi-milyones nga eskandalo sa abono gumikan sa nasinatian niining sakit. Kung duna may gibating sakit si Jocjoc, mas grabeng sakit ang nasinatian sa mga Filipino nga hatud sa kadako sa anomalosong abono niadtong 2004.
Alang sa mga Pinoy, walay laing tambal nga makahupay sa sakit nga gihambin sa katawhan og ni Jojoc Bolante, gawas sa kasayuran kung kinsa ang mga kakonsabo niini sa multi-million nga fertilizer fund scam aron mapasakaan og kaso og mapapanubag sa gihimo nilang kahiwian. Sa higayon man gud nga mabutyag ang kamatuoran sa nahisgutang kontrobersiya, maalim sa natural nga paagi o kaha makuhaan ang sakit nga gibati sa katawhan nga epekto sa fertilizer scam og daghan pang kahiwian sa gobyernong Arroyo.
Atong gipanghinaut nga dili mahulog sa wala ang sobling pag-imbestiga sa Senado kang Bolante karong Lunes ining ka human sa 7-days nga pagpatala sa mga mantalaan sa Rules of procedures Govrning Inquiries in aid of legislation nga gisugdan niadtong Oktubre 31. Pinasubay kini sa Administrative code. Hinuon gipasalig na ni Senate Blue Ribbon committee chairman Alan Peter Cayetano nga subling buksan ang kaso ni Bolante ilabina nga nalambigit usab ang kanhi opisyal sa lain pang kontrobersyal nga Swine scam nga minilyon usab ang involve nga kuwarta gikan sa panudlanan sa kagamhanan. Desisyonan pa sa mga senador kung unsa nga aspeto sa kaso ni Bolante ang puwedeng tukion sa caucus adiser buksan ang sesyon karong Lunes, Nobyembre 10.
Mahinumduman nga sa committee report ni kanhi senador Ramon Magsaysay Jr. kalabot sa nahisgutang eskandalo, giklaro niini nga dili pa irado ang imbestigasyon.

Koneksyon sa pulitika og ekonomiya sa Amerika sa Pilipinas

Tulo sa matag upat ka Pilipino ang wala matud pay pakialam kung si kinsa man ang magmadaugon tali nila ni Democrat Barack Obama og Republican John McCain sa US presidential election karong adlawa. Base kini sa survey sa Social Weather Station (SWS) kundiin migawas nga 76-ka porsiento sa mga respondents ang dili intresado sa engkwentro sa pulitka tali sa duha. Hinuon llamado si Obama sa mga respondents nga natgtuong makaapekto sa Pilipinas ang resulta sa eleksyon sa Amerika.
Kung buot huna-hunaon, walay labot ang kinabuhi sa mga Pinoy sa eleksyon sa Estados Unidos og kinsa man ang mogawas nga mananaug sa ilang piliay, apan dili nato ikalimod nga bisan ang tibook kalibutan ang dunay koneksyon sa mamahimong dagan sa Pulitikanhon og ekonomikanhong lihok sa Amerika. Kini gumikan kay ang Amerika ang giilang super power sa kalibutan sa halos tanang aspeto.
Ang mga palisiyang hingusgan ni bisan kinsang modaug nga presidente sa Amerika dunay dakong epekto sa relasyon sa uban pang ekonomiya sa lain-laing bahin sa kalibutan. kini maoy hinungdan nga matag eleksyon sa Estados Unidos, ang tibook kalibutan ang nakatutok sa datgan og mamahimong resulta. Sa kasamtangan, sa Asya, dakong pabor ang kadaghanan kang senador Barack Obama kinsa nagdako sa Hawaii nga dunay daghang mga Asyano lakip na ang mga Pilipino. Kini gumikan kay nasayud si Obama sa sitwasyon og kultura sa mga taga Asya samtang alang sa mga ekonomista, dakong pabor kung si John McCain ang makalusot gumikan kay bukas kini sa mga migrante laik9p na ang outsourcing nga makahatag og kaayuhan sa mgam migrants.
Pero sa kasaysayan , wala pa sukad naapektuhan ang relasyon sa Amerika og Pilipinas bisan kinsa man ang nagmadaugong presidente . Pero mao lage, mas maayo unta nga ang dili kaayo ilitista maoy molingkud sa White house sa ingon mas makakuha pa og kaayuhan ilabina ang mga Pilipino sa bisan unsa mang palisiyang pang-ekonomiya nga hatagan unya niini og dakong importansya. Bisan unsaon, ang Amerika ang pinaka-dakong kaabag sa natad sa negosyo sa mga ekonomiya sama sa Pilipinas. Kung maapektuhan man ang dagan sa ilang ekonomiya, usa sa derektang maapektuhan usab ang mga Pinoy sama sa gikabalak-ang epekto sa financial crunch sa Amerika ngadto sa mga OFW’s nga gikabalak-ang mawad-an og trabaho og panginabuhi sa Amerika.

Kapit-os dili babag paghandom sa mga minatay

Gideklara sa Philippine national Police (PNP) nga sa kinatibok-an nahimong malinawon ang pagsaulog sa Todos Los Santos og adlaw sa mga minatay sa tibook nasud. Matud pa ni PNP chief Director General Jesus Verzosa, nga iyang gibase ang deklarasyon sa taho nga iyang nadawat gikan sa mga regional offices sa nasudnong kapulisan. Gipasabot sa opisyal nga malinawon ang pagsaulog sa Adlaw sa mga patay gumikan sa operational readiness og plastadong napatuman ang security procedure og safety operations nga gihingusgan sa kagamhanan. Gawas sa pagdaut sa panahon sa pagkagabii samtang gisaulog ang Undas, bug-at nga dagan sa trapiko ilabina sa mga sementeryo og pipila ka aksidente sa mga sakyanan nga nasinatian, sa kinatibok-an nahimong malinawon ang kasaulogan. Dako gyud kaayo ang natabang sa liquor ban nga nakunhuran ang mga kagubot sa lain-laing bahin sa nasud matag higayon nga saulogonn ang Todos Los Santos og adlaw sa mga patay. Atong gidayeg ang kamatinud-anon sa atong mga otoridad lakip na sa mga ahensya sa kagamhanan sama sa LTO, PNP og DPWH nga hugtanong nakig-koordinar sa Oplan Kaluluwa sa kagamhanan. Hinuon dili kalikayan nga dunay mga otoridad nga badlungon gyud lakip na ang pipila ka mga miduaw usab sa mga sementeryonga ang uban nagdala og mga ilimnong makahubog sulod sa mga sementeryo. Bisan sa ka-moderno na sa atong panahon karon, duna pa gihapoy mga Pilipino nga nagsubay sa kinaraang paagi sa paghandom sa mga namatay na nilang mga minahal sa kinabuhi sa ilang pagduaw sa mga lubnganan. Kini mao ang paghalad og mga pagkaon, mainom, segarilyo og uban pa nga daw buhi ang ilang kabanay nga gidadlhan og pasalubong. Ang maong batasan, dili hinuon dautan gumikan kay kitang tanan managlahi og paagi sa pagpakita sa atong paghatag og importansya sa atong mga kabanay nga mitaliwan na sa laing kalibutan. Pero, kung atong ikumpara kaniadto, dili kaayo daghan ang nagbuntag sa mga sementeryo, gani daghan usab ang wala na nakabisita sa lubnganan sa ilang mga kabanay ilabina kadtong atua na sa lagyong mga lugar nga wala na lamang mipauli tungod sa kalisud na gyud sa panahon ilabina sa panalapi. Daghan ang nagpa-misa na lamang sa mga simbahan kondiin sila nahimutang og nagdagkot og kandila sa dakong Cross sa lugar duol sa ilang nahimutangan. Tungod kini sa mga praktikal nga mga rason. Ang importante nga ato pang gihinumdom ang atong mga mipanaw na nga mga minahal sa kinabuhi og mga kabanay.

Handomon ang patay; mahalon ang buhi!

Lahi gyud tang mga Pilipino. Wala gyu’y laing kaliwat ibabaw sa kalibutan nga pareho sa mga pinoy.Nabatasan na sa kadaghanan nga pagtapos pa lamang sa Septiyembre, daghan na ang mubisita sa lubong sa mga mahal sa kinabuhi aron mahinloan gikan sa baga nang sagbot og nikatay nga bagon sa kadena de amor tungod kay usa ka tuig nga wala nabisita. Ugma nang adlawa ang todos los santos nga sundan sa kalag-kalag kon All Saints and souls day. Dagsa na ang mga tawo sa mga sementeryo ilabina sa mga dagkong public cemetery. Ang maong talan-awon ang masaksihan sa tanang lubnganan sa tibook Pilipinas. Magdasok ang bagang duot sa katawhan nga halos magdinutdotay na aron lang makabisita sa ilang mga mahal sa kinabuhi nga mipahulay na sa dayon. Dili dautan nga handomon ang mga namatay na. Ang tinuod pa gani, maayo nga mahinumduman og mabisitahan ang lubong sa mga ginikanan, igsoon, anak og uban pa aron magsilbing pahinumdom sa tanan nga ang kinabuhi ning kalibutana temporaryo lamang og moabot ang adlaw nga ang tanan paingon gyud sa katapusang pahulayanan! Pero, angayan siguro, samtang buhi pa ang lolo, lola, amahan, inahan, mga igsoon, anak og uban pang kabanay, ipabati og ipakita na unta ang pagmahal og pagpakabana. Bisan og busy sa bisan unsang butang ang usa ka tawo, bisan panagsa, suroyan, bisitahon og pakig-estoryahan ang mga ginikanan og mga kabanay. Mintras buhi pa sila, mabati nila ang kainit sa pagmahal og paghatag og importansya sa pamilya. Ug sigurado, labina kung tigulang na ang mga ginikanan, sa ilang pag-inusara, ilang ginapangita ang mga anak nga duna nay kanya-kanyang kinabuhi, nga usahay makalimot na pagbisita og wala masayud nga ang kamingaw sa mga ginikanan, kasubo maoy ilang kauban. Kung patay na sila, bisan pila pa ka balde nga luha ang moagas sa mga mata sa usa ka tawo, wala na kini silbe. Bisan og pinaka-mahal nga bulak og pinaka-dako nga kandila ang dalhon sa lubnganan, wala na usab kini halos bili alang sa mga mitaliwan na. Matud pa, kini pakitang tao na lamang.Kung kaniadtong buhi pa ang mga ginikanan, kung gibisita man lang sila kanunay sa mga anak, siguro, madugtungan pa gamay ang ilang mga adlaw pagpabilin ibabaw sa kalibutan. Mao na nga, kung buhi pa ang inyong mga ginikanan( o mga lolo og lola) pahimuslan nato ang tanang higayon. Adtoan sila, gakson og hugot og ipabati nga mahal sila gumikan kay utang kanila ang kinabuhi sa mga anak. Importante kini kaayo alang sa mga ginikanan(ilabina kung mga tigulang na sila) kaysa sa daghang bulak og higanteng kandila nga idagkot sa mga lubnganan kung sila mawala na ning kalibutana.Dili man dautan nga handomon ang mga namatay na, apan mas importante nga ipabati ang pagmahal kung sila buhi pa.